Dementie en spiritualiteit

Door | 20 maart 2017

Zaterdag 18 maart was ik in het cultureel centrum van de Franciscus Xaveriuskerk in Amersfoort voor een lezing over dementie en spiritualiteit. De lezing werd gehouden door Marika Meijer.

Wanneer iemand wordt getroffen door dementie, verandert het contact met zijn of haar naasten ingrijpend. Vanzelfsprekendheden vallen weg, er kan over en weer onbegrip zijn, boosheid, verwarring en verdriet. Ook voor mensen in de wijdere kring om de zieke heen, buren, vrienden, collega’s valt de vertrouwde omgang weg.

Hoe blijven we toch in contact? Kunnen we de ander laten voelen: ‘je bent niet alleen.’ Kunnen we ook oog krijgen voor wat de ander te geven heeft?
En als geloof of een andere levensovertuiging belangrijk was voor de zieke, kan dat dan nog steeds van betekenis zijn?

Marika Meijer (Groningen 1953), verpleegkundige en geestelijk verzorger, vertelt over haar omgang met dementerenden die voor haar een leerschool van ontmoeting is geworden. Om deze mensen te laten zijn in hun zijn. Je zorgt niet alleen voor de ziel, maar begeleidt, herkent en erkent de ziel.  Helaas is er veel bezuinigd in de verpleeghuizen, dus is deze begeleiding nauwelijks meer aanwezig.

Seniorencoach Amersfoort - Dementie - Mantelzorgers

Levensboek

Bij de lezing waren veel ouderen en een paar mensen uit de zorg aanwezig. Wat mij opviel is dat er geen jongeren aanwezig waren. Aan het einde van de lezing werd al duidelijker dat het kennen van de gewoonten, cultuur en het verleden belangrijk zijn om te weten. Er zijn dan meer aanknopingspunten om persoonlijk contact te maken. Naast mij zat een oudere dame die het eens was dat een levensboek hierbij kan helpen. Iedereen zou een levensboek moeten bijhouden. Kinderen hebben de jaren van hun ouders niet meegekregen, omdat zij er toen nog niet waren. Ouders vertellen wel over hun jeugd, maar niet alles. De Tweede Wereldoorlog is nog altijd een moeilijk punt voor degene die het hebben meegemaakt. Maar het is wel een belangrijk onderdeel van hun leven en geschiedenis. Hun jeugd en kinderjaren komen later wel terug in het proces van dementie. Hun kinderen denken dan dat sommige dingen niet belangrijk zijn, omdat de moeder of vader hier nooit meer iets mee deed. Bijvoorbeeld het geloof of verdriet van een omgekomen hartsvriendinnetje in de oorlog.

Een levensboek is niet alleen goed voor de naaste familie, maar ook voor de begeleiding en andere mantelzorgers. Ook leven wij tegenwoordig met andere culturen, waar andere gewoonten heersen en belangrijk zijn, zoals decorumverlies, taal en eet rituelen. Een levensboek is een waardevol hulpmiddel bij geestelijke begeleiding van mensen met dementie. Ook valt er dan meer te relativeren en te ontvangen naar de mantelzorgers en naasten. Het blijft ook voor hun een emotioneel proces, dat vaak ondersneeuwt door de waan van de dag.
Vooral tijd en echte aandacht zijn belangrijk voor persoonlijk contact en laat de mens met dementie om te laten zijn wie hij of zij is.

Als coach heb ik de persoonlijke ervaring en kennis om bewust om te gaan met mensen met dementie.

Steeds meer mensen worden getroffen door dementie. Vind u daarom een levensboek ook interessant voor uzelf of naaste, maar is er schaamte, eenzaamheid of zijn er andere levensvragen die een drempel zijn, neem dan contact met mij op.